Jeevan Pramaan: డిజిటల్ లైఫ్ సర్టిఫికెట్ ఎలా సమర్పించాలి
భారతదేశంలో పెన్షనర్లు ప్రతి సంవత్సరం ఒకసారి తాము జీవించే ఉన్నామని పెన్షన్ చెల్లించే సంస్థకు చూపించాలి. లేదంటే పెన్షన్ ఆగిపోతుంది. దశాబ్దాల పాటు దీనర్థం ఒక కాగితం ఫారం, బ్యాంకులో పొడవాటి క్యూ. ఆధార్ ఆధారిత డిజిటల్ లైఫ్ సర్టిఫికెట్ (DLC) అయిన జీవన్ ప్రమాణ్ (Jeevan Pramaan) ఆ పరిస్థితిని మార్చింది. దగ్గర్లోని సెంటర్లో, ఇంటి వద్దకే వచ్చే పోస్టల్ ఉద్యోగి ద్వారా, లేదా మీ సొంత స్మార్ట్ఫోన్ కెమెరాతో ఈ పని పూర్తి చేసుకోవచ్చు.
జీవన్ ప్రమాణ్ ఎవరికి అవసరం, ఎప్పుడు సమర్పించాలి, దాన్ని తయారుచేసే వివిధ మార్గాలు, పూర్తయ్యాక కాపీ ఎలా డౌన్లోడ్ చేసుకోవాలి అన్నది కింద వివరించాను.
అధికారిక వెబ్సైట్: https://jeevanpramaan.gov.in
జీవన్ ప్రమాణ్ అంటే ఏమిటి?
ఇది పెన్షనర్ల కోసం బయోమెట్రిక్ ఆధారిత డిజిటల్ లైఫ్ సర్టిఫికెట్. డిజిటల్ ఇండియా కార్యక్రమం కింద ఎలక్ట్రానిక్స్, ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ (MeitY), నేషనల్ ఇన్ఫర్మాటిక్స్ సెంటర్ (NIC) తో కలిసి దీన్ని రూపొందించింది.
DLC తయారుచేయడానికి ఆధార్ అథెంటికేషన్ ద్వారా మీ గుర్తింపును నిర్ధారిస్తారు. అది వేలిముద్ర, ఐరిస్ స్కాన్ కావచ్చు, లేదా ఫేస్ అథెంటికేషన్ కావచ్చు. ఆ తర్వాత సర్టిఫికెట్ ఒక కేంద్రీకృత రిపాజిటరీలోకి వెళ్తుంది. అక్కడి నుంచి మీ పెన్షన్ చెల్లించే సంస్థ (మీ బ్యాంకు, పోస్టాఫీసు లేదా పెన్షన్ ఆఫీసు) ఆన్లైన్లో దాన్ని చూడగలదు. కాగితం సర్టిఫికెట్ బ్యాంకుకు చేరాల్సిన పని ఉండదు.
ప్రతి సర్టిఫికెట్కూ ఒక ప్రత్యేక Pramaan ID వస్తుంది. మీ సర్టిఫికెట్ను ట్రాక్ చేయడానికి లేదా డౌన్లోడ్ చేయడానికి దాన్నే వాడండి.
ఒక విషయంలో చాలామంది గందరగోళపడతారు. వెబ్సైట్ సొంతంగా సర్టిఫికెట్ను తయారుచేయదు. మీరు దాన్ని యాప్ ద్వారా, సెంటర్లో, లేదా ఇంటి వద్దకే వచ్చే సేవ ద్వారా తయారుచేయాలి. వెబ్సైట్ ప్రధానంగా సమాచారం కోసం, ఇప్పటికే తయారైన సర్టిఫికెట్ను డౌన్లోడ్ చేసుకోవడం కోసం ఉంటుంది.
లైఫ్ సర్టిఫికెట్ ఎవరు సమర్పించాలి?
స్థూలంగా చెప్పాలంటే, మీరు ప్రభుత్వం నుంచి గానీ, ప్రభుత్వ అనుబంధ సంస్థ నుంచి గానీ పెన్షన్ తీసుకుంటుంటే ఏటా లైఫ్ సర్టిఫికెట్ సమర్పించాలి. కేంద్ర ప్రభుత్వ పెన్షనర్లు ఈ వర్గంలోకి వస్తారు. రాష్ట్ర వ్యవస్థ DLC లను స్వీకరించే చోట రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పెన్షనర్లు, SPARSH, ఇతర పెన్షన్ ఆఫీసుల ద్వారా వెళ్లే డిఫెన్స్ పెన్షనర్లు కూడా ఇందులోకి వస్తారు. ఎంప్లాయీస్ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ ఆర్గనైజేషన్ కింద EPS పెన్షనర్లు, జీవన్ ప్రమాణ్ ప్లాట్ఫాంలో చేరిన ఏ ఇతర సంస్థ పెన్షనర్లు అయినా దీని పరిధిలో ఉంటారు.
మొదలుపెట్టే ముందు, పెన్షన్ చెల్లించే సంస్థ దగ్గర మీ పెన్షన్ ఖాతాతో ఆధార్ నంబర్ లింక్ అయి ఉందో లేదో చెక్ చేసుకోండి. మీ సంస్థ DLC లను స్వీకరించే ఏర్పాటు చేసుకోకపోతే, మీరు ఇంకా కాగితం సర్టిఫికెట్ ఇవ్వాల్సి రావచ్చు.
ఎప్పుడు సమర్పించాలి: నవంబర్ నియమం, 80 ఏళ్లు పైబడినవారికి అక్టోబర్ నియమం
కేంద్ర ప్రభుత్వ పెన్షనర్లకు సాధారణ నియమాన్ని డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ పెన్షన్ అండ్ పెన్షనర్స్ వెల్ఫేర్ (DoPPW) నిర్ణయిస్తుంది:
| పెన్షనర్ కేటగిరీ | సమర్పణ గడువు |
|---|---|
| 80 ఏళ్ల లోపు | నవంబర్ 1 నుంచి నవంబర్ 30 వరకు |
| 80 ఏళ్లు, ఆపైన (సూపర్ సీనియర్) | అక్టోబర్ 1 నుంచి నవంబర్ 30 వరకు |
వయసు పైబడిన పెన్షనర్లకు బ్యాంకుల్లో రద్దీ తక్కువగా ఉండాలని DoPPW 2019లో సూపర్ సీనియర్ పెన్షనర్లకు ముందుగానే అక్టోబర్ గడువును ప్రవేశపెట్టింది. 2023లో ఈ కాలంలో సూపర్ సీనియర్లు తమ DLC కోసం ఫేస్ అథెంటికేషన్ వాడేందుకు కూడా అనుమతించింది.
ప్రతి పెన్షన్ వ్యవస్థా ఒకే చక్రంలో నడవదు. మీరు SPARSH లో ఉన్న డిఫెన్స్ పెన్షనర్ అయితే, SPARSH పోర్టల్లో మీ identification గడువు తేదీ చూసుకోండి. EPS పెన్షనర్లు EPFO సూచనలను పాటించాలి. సందేహం ఉంటే మీ పెన్షన్ చెల్లించే సంస్థను అడగండి.
ఆలస్యం చేయకండి. మీ సర్టిఫికెట్ అందకపోతే, మీరు సమర్పించే వరకు పెన్షన్ నిలిపివేయవచ్చు.
జీవన్ ప్రమాణ్ తయారుచేసే మార్గాలు
దీనికి ఎన్నో దారులున్నాయి. మీ ఆరోగ్యం, మీరు ఉండే ప్రాంతం, టెక్నాలజీతో మీకున్న సౌకర్యాన్ని బట్టి సరిపోయేది ఎంచుకోండి.
1. మీ స్మార్ట్ఫోన్లో ఫేస్ అథెంటికేషన్
ఆధార్ ఆధారిత ఫేస్ అథెంటికేషన్తో Android లేదా iOS ఫోన్లో DLC తయారుచేయొచ్చు. వేలిముద్ర పరికరం అవసరం లేదు. పనిచేసే ఫ్రంట్ కెమెరా, ఇంటర్నెట్ కనెక్షన్ ఉంటే చాలు. పెన్షనర్ ముఖాన్ని లైవ్గా స్కాన్ చేసినంత వరకు, మీ కొడుకు గానీ, కూతురు గానీ, మరెవరైనా గానీ మీ తరఫున ఫోన్ ఆపరేట్ చేయొచ్చు.
2. బయోమెట్రిక్ పరికరం
ఇందులో ఆధార్ అథెంటికేషన్ కోసం సర్టిఫై అయిన వేలిముద్ర లేదా ఐరిస్ స్కానర్ను, జీవన్ ప్రమాణ్ సాఫ్ట్వేర్ ఉన్న ఫోన్కు లేదా కంప్యూటర్కు కనెక్ట్ చేస్తారు. సెంటర్లలో ఈ పద్ధతినే ఎక్కువగా వాడతారు.
3. బ్యాంక్ బ్రాంచ్ లేదా పెన్షన్ చెల్లింపు ఆఫీసు
పెన్షన్ చెల్లించే చాలా బ్యాంకులు బయోమెట్రిక్ పరికరాలతో తమ బ్రాంచీల్లోనే DLC తయారుచేయగలవు.
4. కామన్ సర్వీస్ సెంటర్ (CSC), జీవన్ ప్రమాణ్ సెంటర్లు
CSC లు, ఇతర నిర్దేశిత సెంటర్లు మీ కోసం సర్టిఫికెట్ తయారుచేస్తాయి. మీకు దగ్గర్లో ఉన్నదాన్ని కనుక్కోవడానికి జీవన్ ప్రమాణ్ వెబ్సైట్లోని లొకేటర్ వాడండి.
5. పోస్ట్మ్యాన్ ద్వారా ఇంటి వద్దకే సేవ
ఇండియా పోస్ట్ పేమెంట్స్ బ్యాంక్ (IPPB) ఇంటి వద్దకే సేవను అందిస్తోంది. పోస్ట్మ్యాన్ లేదా గ్రామీణ డాక్ సేవక్ మీ ఇంటికి వచ్చి చేతిలో పట్టుకునే పరికరంతో ఆధార్ బయోమెట్రిక్ అథెంటికేషన్ పూర్తి చేస్తారు. మీ స్థానిక పోస్టాఫీసు లేదా పోస్ట్మ్యాన్ ద్వారా దీన్ని కోరవచ్చు. ఏర్పాటును బట్టి సర్వీస్ ఫీజు వర్తించవచ్చు, కాబట్టి బుక్ చేసేటప్పుడే ఛార్జీల గురించి అడగండి.
స్టెప్ బై స్టెప్: ఫేస్ అథెంటికేషన్ ద్వారా జీవన్ ప్రమాణ్
ఈ స్టెప్స్ ఫేస్ యాప్ కోసం. వెర్షన్ను బట్టి స్క్రీన్ పేర్లు కొంచెం వేరుగా ఉండొచ్చు.
మొదలుపెట్టే ముందు
పెన్షనర్ ఆధార్ నంబర్, మొబైల్ నంబర్ (వీలైతే ఆధార్తో రిజిస్టర్ అయిన మొబైల్), PPO నంబర్ సిద్ధంగా ఉంచుకోండి. పెన్షన్ ఖాతా వివరాలు, పెన్షన్ చెల్లించే సంస్థ పేరు (బ్యాంకు, పోస్టాఫీసు మొదలైనవి), శాంక్షనింగ్ అథారిటీ, డిస్బర్సింగ్ అథారిటీ పేర్లు కూడా కావాలి.
ఆచరణలో, పనిచేసే ఫ్రంట్ కెమెరా, స్థిరమైన ఇంటర్నెట్ ఉన్న ఫోన్ వాడండి. జనం అనుకునే దానికంటే వెలుతురు చాలా ముఖ్యం. అందుకే బాగా వెలుతురు ఉన్న చోట కూర్చోండి, వీలైతే పగటి వెలుగు ముందు నుంచి మీ ముఖంపై పడేలా చూసుకోండి.
స్టెప్స్
- ఆధార్ ఫేస్ సర్వీస్ యాప్ ఇన్స్టాల్ చేయండి. Play Store లేదా App Store నుంచి UIDAI ఫేస్ అథెంటికేషన్ యాప్ (AadhaarFaceRD) డౌన్లోడ్ చేయండి. ఇది బ్యాక్గ్రౌండ్లో నడుస్తూ అసలు ఫేస్ క్యాప్చర్ పని చేస్తుంది.
- జీవన్ ప్రమాణ్ ఫేస్ యాప్ ఇన్స్టాల్ చేయండి. అధికారిక జీవన్ ప్రమాణ్ ఫేస్ యాప్ డౌన్లోడ్ చేయండి. అధికారిక స్టోర్ లిస్టింగ్ నుంచి గానీ, jeevanpramaan.gov.in లోని లింక్ నుంచి గానీ మాత్రమే తీసుకోండి. ఎవరో ఫార్వర్డ్ చేసిన ఫైల్ నుంచి ఎప్పుడూ వద్దు.
- ఆపరేటర్ను రిజిస్టర్ చేయండి. యాప్ తెరిచి అది అడిగే పర్మిషన్లు ఇవ్వండి. ఆపరేటర్ ఆధార్ నంబర్, మొబైల్ నంబర్, ఈమెయిల్ ఎంటర్ చేసి ఓటీపీతో వెరిఫై చేయండి. ఆపరేటర్ పెన్షనర్ స్వయంగా కావచ్చు, లేదా వారికి సాయం చేసే వ్యక్తి కావచ్చు. ఇది ఒక్కసారే చేయాలి. తర్వాత ఒకే ఆపరేటర్ ఒకరి కంటే ఎక్కువ పెన్షనర్ల సర్టిఫికెట్లు సమర్పించవచ్చు.
- ఆపరేటర్ ముఖాన్ని స్కాన్ చేయండి. రిజిస్ట్రేషన్ పూర్తి చేయడానికి యాప్ ఆపరేటర్ ఫేస్ స్కాన్ అడుగుతుంది.
- పెన్షనర్ వివరాలు ఎంటర్ చేయండి. పెన్షనర్ ఆధార్ నంబర్, మొబైల్ నంబర్, ఆధార్లో ఉన్నట్లు పేరు, PPO నంబర్, పెన్షన్ రకం, శాంక్షనింగ్, డిస్బర్సింగ్ అథారిటీ, ఖాతా నంబర్ నింపండి.
- సమ్మతి ఇవ్వండి. ఆధార్ అథెంటికేషన్కు అనుమతించే consent చెక్బాక్స్ను టిక్ చేయండి.
- పెన్షనర్ ముఖాన్ని స్కాన్ చేయండి. ఫోన్ను ముఖానికి సమాన ఎత్తులో పట్టుకుని స్క్రీన్పై సూచనలు పాటించండి. పెన్షనర్ను కనురెప్పలు ఆడించమని యాప్ అడగొచ్చు. ముఖం నిటారుగా ఉంచండి, కళ్లద్దాల వల్ల ప్రతిబింబాలు వస్తుంటే వాటిని తీసేయండి, వెనక నుంచి బలమైన వెలుతురు పడకుండా చూడండి.
- సబ్మిట్ చేయండి. విజయవంతమైతే Pramaan ID తో కన్ఫర్మేషన్ స్క్రీన్ కనిపిస్తుంది. పెన్షనర్ మొబైల్కు కూడా Pramaan ID, సర్టిఫికెట్ డౌన్లోడ్ లింక్తో SMS వస్తుంది.
ఫేస్ స్కాన్ మళ్లీ మళ్లీ ఫెయిల్ అవుతోందా? మెరుగైన వెలుతురులో ఇంకోసారి ప్రయత్నించండి. అప్పటికీ పనిచేయకపోతే బ్యాంకు, CSC లేదా పోస్ట్మ్యాన్ ద్వారా బయోమెట్రిక్ ఆప్షన్కు మారండి.
మీ జీవన్ ప్రమాణ్ సర్టిఫికెట్ డౌన్లోడ్ చేయడం ఎలా
చాలా సందర్భాల్లో మీ బ్యాంకుకు ప్రింటెడ్ కాపీ అవసరం లేదు, ఎందుకంటే సంస్థ ఆన్లైన్లోనే సర్టిఫికెట్ చూడగలదు. అయినా మీ కోసం ఒక కాపీ ఉంచుకోవడం మంచిది.
- DLC తయారైన తర్వాత వచ్చిన SMS లోని లింక్ తెరవండి, లేదా https://jeevanpramaan.gov.in కి వెళ్లండి.
- సర్టిఫికెట్ డౌన్లోడ్ ఆప్షన్ ఎంచుకోండి.
- అడిగినట్లు మీ Pramaan ID లేదా ఆధార్ నంబర్ ఎంటర్ చేయండి.
- మీ మొబైల్కు వచ్చిన ఓటీపీతో వెరిఫై చేయండి.
- PDF డౌన్లోడ్ చేసి సేవ్ చేసుకోండి.
సాధారణ సమస్యలు, ఏం చేయాలి
అతి తరచుగా వచ్చే చిక్కు, పెన్షన్ ఖాతాతో ఆధార్ నంబర్ లింక్ కాకపోవడం. ముందు మీ బ్యాంకుకు లేదా పెన్షన్ ఆఫీసుకు వెళ్లి ఆధార్ సీడింగ్ చేయించుకోండి, లేకపోతే DLC సరైన సంస్థకు చేరకపోవచ్చు. పెన్షన్ చెల్లించే సంస్థను తప్పుగా ఎంచుకున్నా ఇలాంటి గందరగోళమే వస్తుంది, ఎందుకంటే సర్టిఫికెట్ తప్పు చోటుకు వెళ్తుంది. దానికి పరిష్కారం, సరైన వివరాలతో కొత్త DLC తయారుచేయడం.
మీ మొబైల్ నంబర్ ఆధార్తో లింక్ కాకపోతే ఓటీపీ స్టెప్స్ ఫెయిల్ కావచ్చు. ఆధార్ సెంటర్లో నంబర్ అప్డేట్ చేయించుకోండి, లేదా బయోమెట్రిక్ పద్ధతి వాడండి. ముఖం మ్యాచ్ కాకపోతే కెమెరా లెన్స్ తుడవండి, పగటి వెలుగులోకి వెళ్లండి, ముఖాన్ని మధ్యలో ఉంచి మళ్లీ ప్రయత్నించండి. రూపం మారిన వృద్ధ పెన్షనర్లకు వేలిముద్ర లేదా ఐరిస్ అథెంటికేషన్ తరచూ సులువుగా ఉంటుంది.
బ్యాంకులో ఇంకా సర్టిఫికెట్ కనిపించడం లేదా? కొన్ని రోజులు ఆగండి. ఆ తర్వాత మీ Pramaan ID తో బ్రాంచ్ను సంప్రదించండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQs)
జీవన్ ప్రమాణ్ సమర్పించడానికి చివరి తేదీ ఏది?
కేంద్ర ప్రభుత్వ పెన్షనర్లకు సాధారణ గడువు నవంబర్ 1 నుంచి 30 వరకు. మీకు 80 ఏళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ అయితే అక్టోబర్ 1 నుంచే సమర్పించవచ్చు. SPARSH లేదా EPFO వంటి ఇతర పెన్షన్ వ్యవస్థలు సొంత షెడ్యూల్ పాటించవచ్చు, కాబట్టి మీ సంస్థతో నిర్ధారించుకోండి.
నా డిజిటల్ లైఫ్ సర్టిఫికెట్ను వేరేవాళ్లు సమర్పించవచ్చా?
రిజిస్టర్డ్ ఆపరేటర్గా వేరే వ్యక్తి యాప్ను ఆపరేట్ చేయొచ్చు. కానీ అథెంటికేషన్ మాత్రం పెన్షనర్ సొంత ముఖం లేదా వేలిముద్రపైనే జరగాలి. పెన్షనర్ లేకుండా లైఫ్ సర్టిఫికెట్ తయారుచేయలేరు.
జీవన్ ప్రమాణ్ ఉచితమేనా?
ఫేస్ యాప్ ద్వారా మీరే స్వయంగా తయారుచేస్తే ప్రభుత్వ ఫీజు ఏమీ లేదు. సెంటర్లు, ఇంటి వద్దకే వచ్చే సేవలు సర్వీస్ ఫీజు తీసుకోవచ్చు, కాబట్టి మొదలుపెట్టే ముందే అడగండి.
బ్యాంకుకు ప్రింటౌట్ ఇవ్వాలా?
సాధారణంగా అవసరం లేదు. సర్టిఫికెట్ ఎలక్ట్రానిక్గా పెన్షన్ చెల్లించే సంస్థకు వెళ్తుంది. మీ సొంత రికార్డుల కోసం Pramaan ID, డౌన్లోడ్ చేసిన కాపీ ఉంచుకోండి.
ఫేస్ అథెంటికేషన్ పదే పదే ఫెయిల్ అయితే?
బ్యాంకు, CSC లేదా జీవన్ ప్రమాణ్ సెంటర్లో వేలిముద్ర లేదా ఐరిస్ పరికరం వాడండి. IPPB ఇంటి వద్దకే సేవను కూడా కోరవచ్చు.
నా ఆధార్ డేటా బ్యాంకుతో పంచుకుంటారా?
పెన్షన్ అవసరాల కోసం మీ గుర్తింపు నిర్ధారించడానికి కావాల్సిన వివరాలు సర్టిఫికెట్లో ఉంటాయి. అధికారిక యాప్లు, వెబ్సైట్నే వాడండి. పెన్షన్ ఆఫీసు నుంచి అని చెప్పుకుని కాల్ చేసేవారికి ఓటీపీలు ఎప్పుడూ చెప్పకండి.
యాప్, పోర్టల్ స్టెప్స్ మారవచ్చు. ముందుకు వెళ్లే ముందు https://jeevanpramaan.gov.in లో తాజా ప్రక్రియ ఒకసారి నిర్ధారించుకోండి.

